ทุจริต มะเร็งร้ายในองค์กร (ตอนที่ 4)



Kandit Advisory Services


จากบทความตอนที่สาม เราได้กล่าวถึงแนวทางป้องกันการทุจริตในองค์กรไปแล้วห้าข้อ บทความนี้เป็นบทความสุดท้ายในหัวข้อนี้ เราจะมากล่าวถึงแนวทางป้องกันการทุจริตอีกห้าข้อกัน

1.         การจัดระบบสารสนเทศและการสื่อสารให้มีคุณภาพ
ระบบสารสนเทศที่มีคุณภาพ กล่าวคือ ระบบสารสนเทศที่เพียงพอ เชื่อถือได้ ทันเวลาและเป็นประโยชน์ต่อการตัดสินใจ เป็นสิ่งสำคัญของกลไกการป้องกันการทุจริต ยกตัวอย่างเช่น หากองค์กรต้องการความมั่นใจว่าพนักงานเก็บเงินที่สาขาได้นำเงินส่งเข้าธนาคารทุกสิ้นวัน องค์กรจำเป็นต้องมีระบบสารสนเทศ ที่สามารถตรวจสอบยอดเงินยกมา ยอดเงินรับ ยอดเงินจ่ายของสาขา และเงินที่สาขานำส่ง มาเปรียบเทียบกับ Bank statement ได้ทุกวัน หากระบบสารสนเทศไม่สามารถดำเนินการตามนี้ได้ ยิ่งใช้เวลานานเท่าใด หรือยิ่งมีข้อผิดพลาดมากเท่าใด ก็เป็นการเปิดช่องโหว่ให้เกิดการทุจริตได้มากขึ้นไปด้วย

ระบบสารสนเทศ ยังนำมาใช้ประโยชน์ในการวิเคราะห์เพื่อดูพฤติกรรมที่ผิดปกติ เช่น กิจการกำหนดให้ ใบสั่งซื้อที่มูลค่าตั้งแต่ 500,000 บาทขึ้นไป ต้องได้รับอนุมัติจากกรรมการผู้จัดการ ซึ่งหากนำข้อมูลการสั่งซื้อมาวิเคราะห์ด้วย Benford’s Law ซึ่งเป็นทฤษฎีว่าด้วยธรรมชาติการกระจายตัวของกลุ่มตัวเลข อาจทำให้ผู้บริหารพบความผิดปกติ เช่น จำนวน PO ที่สั่งซื้อด้วยมูลค่าที่ขึ้นต้นด้วยเลข 4 มีอัตราการสร้างที่ผิดปกติ อาจบ่งชี้ว่ามีความพยายามสร้าง PO เพื่อไม่ให้ถึงวงเงินที่ต้องได้รับอนุมัติเป็นต้น
หมายเหตุ : ท่านสามารถศึกษาเพิ่มเติมเรื่อง Benford’s Law ได้จาก https://www.isaca.org/Journal/archives/2011/Volume-3/Pages/Understanding-and-Applying-Benfords-Law.aspx

2.         นโยบายการหมุนเวียนพนักงาน
การหมุนเวียนพนักงาน ช่วยลดความเสี่ยงจากความสัมพันธ์อันใกล้ชิดสนิทสนมมากเกินไประหว่างผู้บริหารที่เป็นตัวแทนบริษัท กับคู่ค้า ไม่ว่าจะเป็นลูกค้า หรือ ฝั่งผู้ขายหรือผู้ให้บริการ หลายองค์กร กำหนดให้ตำแหน่งงานที่มีโอกาสสร้างความสัมพันธ์กับคู่ค้า ต้องเปลี่ยนแปลงทุกห้าปี การดำเนินการเช่นนี้ ไม่เพียงลดความเสี่ยงจากการทุจริตคอร์รัปชั่น ยังช่วยลดความเสี่ยงที่องค์กรต้องพึ่งพิงพนักงานคนใดคนหนึ่งมากจนเกินควร และทำให้เกิดการถ่ายทอดองค์ความรู้ระหว่างกันอีกด้วย


3.         การสร้างช่องทางการแจ้งเบาะแสทุจริตที่มีประสิทธิภาพ
ผลสำรวจด้านการทุจริตแสดงให้เห็นชัดเจนว่า การมีช่องทางที่มีประสิทธิภาพในการรับเรื่องร้องเรียนเกี่ยวกับการทุจริต ช่วยให้องค์กรสามารถตรวจจับเรื่องทุจริตได้ดีขึ้นอย่างเป็นนัยสำคัญ ช่องทางการร้องเรียนทุจริตนั้น อาจแตกต่างกันขึ้นอยู่กับวัฒนธรรมองค์กร แต่หัวใจสำคัญของการจัดตั้งช่องทางการร้องเรียนคือ (1) ควรมีช่องทางร้องเรียนที่ผู้ร้องไม่จำเป็นต้องแสดงหรือเปิดเผยตัวตน เช่น การใช้หมายเลข Hotline ที่เป็นเบอร์พื้นฐาน การใช้อีเมล์ หรือแม้แต่การใช้ตู้รับความเห็น (2) ให้การคุ้มครองผู้ร้องเรียนตามควร ไม่ให้กระทบต่อการปฏิบัติงานในชีวิตประจำวัน และ (3) มีกลไกการตรวจสอบ กลั่นกรองเรื่องร้องเรียน ให้ได้รับการพิจารณาอย่างเป็นธรรม ในขณะเดียวกันก็ป้องกันการนำช่องทางนี้มากลั่นแกล้งกันอย่างไม่เหมาะสม

4.         การตรวจสอบอย่างเป็นอิสระ
การตรวจสอบอย่างเป็นอิสระ ไม่ว่าด้วยการจัดให้มีหน่วยงานตรวจสอบภายใน ที่ขึ้นตรงกับคณะกรรมการตรวจสอบ การตรวจสอบโดยหน่วยงานภายนอก การทำ Surprise audit หรือแม้แต่การขอให้ผู้ตรวจสอบบัญชี ขยายขอบเขตการตรวจสอบให้ครอบคลุมประเด็นที่มีความเสี่ยงต่อการทุจริต ล้วนแต่ช่วยลดโอกาสเกิดและผลกระทบของการทำทุจริตในองค์กร เพราะพนักงานเมื่อได้รับทราบว่าองค์กรมีการตรวจสอบในลักษณะที่ไม่ได้แจ้งล่วงหน้า ก็จะตระหนักและเกิดความเกรงกลัวไม่กล้าทำทุจริต นอกจากนี้ การเข้าปฏิบัติงานของทีมตรวจสอบ ยังเป็นประโยชน์ต่อกิจการที่จะทราบว่ามีกระบวนการปฏิบัติงานใดที่มีความเสี่ยง และได้รับข้อแนะนำในการปรับปรุงจากผู้ตรวจสอบอีกด้วย

5.         การกำหนดมาตรการจัดการที่เด็ดขาดและเหมาะสมเมื่อตรวจพบการทุจริต
ผู้บริหาร และคณะกรรมการ จำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องทำให้มั่นใจว่า องค์กรมีกระบวนการกับข้อร้องเรียนเหตุทุจริตต่างๆ อย่างเป็นระบบ และเป็นธรรม เช่น การกำหนดองค์ประกอบของคณะกรรมการสืบสวนข้อเท็จจริง การจัดให้มีระเบียบปฏิบัติในการสืบหาข้อเท็จจริง การรวบรวมหลักฐานและพยาน ตลอดจน การไต่สวน และบทลงโทษที่ชัดเจน

หากองค์กรขาดการกำหนดมาตรการเหล่านี้ หรือไม่ได้ถือปฏิบัติอย่างเท่าเทียมและสม่ำเสมอ บางกรณีก็ลงโทษ บางกรณีก็มีข้อยกเว้น พฤติกรรมเหล่านี้ ในอนาคตจะทำให้พนักงานขาดความยำเกรงต่อการกระทำทุจริตได้

ทั้งสิบข้อนี้ คือมาตรการป้องกันการทุจริต ที่หากองค์กรใดสามารถนำไปปฏิบัติได้ ก็เชื่อได้ว่าจะสามารถป้องกัน และปราบปรามเหตุการณ์ทุจริตได้อย่างยั่งยืน

ธนัท เกิดเจริญ CIA, CISA, CFE, CRMA

ข้อแนะนำติชม หรือปรึกษาหารือในเรื่องต่างๆ ด้าน การควบคุมภายใน การบริหารความเสี่ยง การกำกับดูแล การป้องกันการทุจริต และการตรวจสอบภายใน
E-mail : thanat@kasadvisory.com
Facebook : https://www.facebook.com/kanditadvisory

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

Image
IA Quick Wins : แนวทางพัฒนาหน่วยงาน IA แบบเห็นผลทันตา By Kandit Advisory Services หน่วยงานตรวจสอบภายใน เป็นหน่วยงานที่ต้องปรับปรุงและพัฒนาตนเองให้ดีขึ้นอยู่เสมอ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุคที่เกิด Technology disruption จนหน่วยงานตรวจสอบภายในหลายแห่งต้องปรับตัวอย่างจริงจัง แนวโน้มการตรวจสอบสมัยใหม่แบบ Continuous audit การตรวจสอบแบบบูรณาการ (Integrated audit) ซึ่งผู้ตรวจสอบจะต้องมี multi skill หรือมีความรู้ด้าน IT มากขึ้น มีการนำเทคโนโลยีเช่น Data analytic tool เข้ามาใช้ เป็นเรื่องที่ฟังดูแล้วน่าปวดหัว แถมอาจจะต้องเสียเงินเพื่อจ้างผู้เชี่ยวชาญภายนอกมาช่วยเพื่อปรับปรุงงาน IA ให้ทันสมัยขึ้น แท้ที่จริงแล้วมีหลายวิธีที่หน่วยงานตรวจสอบภายใน สามารถเริ่มปรับปรุงตนเองให้เป็นหน่วยงาน IA สมัยใหม่ได้ทันที ด้วยวิธีการที่ไม่ต้องลงทุนอะไรมากมาย และได้เห็นผลชัดเจนในเวลาอันสั้น ซึ่งบทความนี้จะขอยกตัวอย่าง แนวทางที่เชื่อว่าหากแต่ละหน่วยงานได้ลองปฏิบัติดู จะเห็นผลได้ภายในเวลาไม่เกิน 3 เดือน ผู้บริหาร ผู้ใช้รายงาน และตัวหน่วยงานเองจะรู้สึกได้ถึงความแตกต่างและคุณภาพงานที่ดีขึ้น 1. ทำบทสร...
Read more

ทุจริต มะเร็งร้ายในองค์กร (ตอนที่ 1)

Image
  Kandit Advisory Services ปัญหาการทุจริตภายในองค์กร เป็นปัญหาที่ไม่มีผู้บริหารหรือเจ้าของกิจการคนไหนอยากให้เกิดขึ้นกับองค์กรของตน เพราะต่างทราบดีว่า การทุจริตนั้นเป็นเรื่องชวนปวดหัว การทุจริตเพียงครั้งเดียว อาจสร้างความเสียหายอย่างรุนแรงต่อองค์กร ทั้งความเสียหายเป็นตัวเงิน ชื่อเสียง หรืออาจทำให้องค์กรกระทำการฝ่าฝืนกฎ ระเบียบหรือข้อกฎหมายสำคัญได้ นอกจากนี้ การทุจริตยังบ่อนทำลายวัฒนธรรมขององค์กรอย่างต่อเนื่อง ในความเห็นของผู้เขียน การทุจริตก็เหมือนกับโรคมะเร็ง องค์กรใดที่ปล่อยปละละเลย ไม่เคยใส่ใจกับมาตรการป้องกันการทุจริต กว่าจะรอจนพบความเสียหายจากการทุจริต ถึงเวลานั้น บางครั้งก็อาจสายเกินไป การทุจริตจากเดิมที่เกิดขึ้นเล็กน้อย อาจจะลามไปทั่วทั้งองค์กรจนเกินเยียวยาก็เป็นได้ Association of Certified Fraud Examiners (ACFE) หรือ สมาคมผู้ตรวจสอบทุจริต ได้สำรวจเหตุการณ์ทุจริตที่เกิดขึ้นในองค์กรต่างๆ กว่า 125 ประเทศทั่วโลก ผลสำรวจแสดงให้เห็นว่า การทุจริตก่อให้เกิดความเสียหายเป็นมูลค่ากว่า 7 พันล้านเหรียญสหรัฐฯ และทั่วโลก กำลังประสบกับปัญหาการทุจริต อันเป็นภัยร้ายที่มีแนวโน้ม...
Read more

รู้จักกับ Benford’s Law

Image
ธนัท เกิดเจริญ CIA, CISA, CFE, CRMA หากเรานำข้อมูลจำนวนประชากรของประเทศต่างๆในโลกมา แล้วนับจำนวน เลขหลักแรกของจำนวนประชากรแต่ละประเทศ เช่น ประเทศ A มีประชากร 35,000,000 คนก็นับเลข 3 ไว้ว่ามีเลขสามหนึ่งครั้ง พอประเทศ B มีประชากร 13,000,000 คนก็นับว่ามีเลขหนึ่ง หนึ่งครั้ง ทำแบบนี้ไปเรื่อยๆจนครบทุกประเทศ คิดว่าตัวเลขใดจะพบว่าเป็นตัวเลขหลักแรกบ่อยที่สุด? คำตอบคือ เลข 1 และตามมาด้วยเลข 2 แล้วถ้าเปลี่ยนเป็นข้อมูลอื่นล่ะ เช่น อัตรา GDP แต่ละประเทศ ความยาวของแม่น้ำในแต่ละประเทศ หรืออัตราผู้เสียชีวิตของแต่ละประเทศ คิดว่าตัวเลขใดจะพบว่าเป็นตัวเลขหลักแรกบ่อยที่สุด คำตอบ ก็ยังคงเหมือนเดิม คือเราจะพบว่า 30% ของชุดข้อมูล จะขึ้นต้นด้วยเลข 1 และตามด้วยเลข 2 ที่ 17% และเลข 3 ตามลำดับ ในขณะที่เลข 9 จะพบแค่ราว 4% ของข้อมูลเท่านั้น นี่ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นทฤษฎีทางคณิตศาสตร์ที่นักฟิสิกส์ชื่อ Frank Benford ค้นพบในปี 1938 ในชื่อว่า “ The Law of Anomalous Numbers” ( อันที่จริง นักคณิตศาสต์อีกคนชื่อ Simon Newcomb เคยกล่าวถึงทฤษฎีนี้ไว้ตั้งแต่ปี 1881 แต่ได้รับการพิสูจน์โดย Benf...
Read more